<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-stylesheet type="text/xsl" href="static/style.xsl"?><OAI-PMH xmlns="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/ http://www.openarchives.org/OAI/2.0/OAI-PMH.xsd"><responseDate>2026-04-29T04:52:12Z</responseDate><request verb="GetRecord" identifier="oai:repisalud.isciii.es:20.500.12105/19461" metadataPrefix="mets">https://repisalud.isciii.es/rest/oai/request</request><GetRecord><record><header><identifier>oai:repisalud.isciii.es:20.500.12105/19461</identifier><datestamp>2024-09-27T15:58:05Z</datestamp><setSpec>com_20.500.12105_2052</setSpec><setSpec>com_20.500.12105_2051</setSpec><setSpec>col_20.500.12105_19608</setSpec></header><metadata><mets xmlns="http://www.loc.gov/METS/" xmlns:doc="http://www.lyncode.com/xoai" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" ID="&#xa;&#x9;&#x9;&#x9;&#x9;DSpace_ITEM_20.500.12105-19461" TYPE="DSpace ITEM" PROFILE="DSpace METS SIP Profile 1.0" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/METS/ http://www.loc.gov/standards/mets/mets.xsd" OBJID="&#xa;&#x9;&#x9;&#x9;&#x9;hdl:20.500.12105/19461">
   <metsHdr CREATEDATE="2026-04-29T06:52:12Z">
      <agent ROLE="CUSTODIAN" TYPE="ORGANIZATION">
         <name>Repisalud</name>
      </agent>
   </metsHdr>
   <dmdSec ID="DMD_20.500.12105_19461">
      <mdWrap MDTYPE="MODS">
         <xmlData xmlns:mods="http://www.loc.gov/mods/v3" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-1.xsd">
            <mods:mods xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-1.xsd">
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>Fernandez Martinez, Beatriz</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>Herrador, Zaida</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>García-García, David</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>Navarro-Erro, A</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>Gomez-Barroso, Diana</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:extension>
                  <mods:dateAccessioned encoding="iso8601">2024-05-20T10:46:33Z</mods:dateAccessioned>
               </mods:extension>
               <mods:extension>
                  <mods:dateAvailable encoding="iso8601">2024-05-20T10:46:33Z</mods:dateAvailable>
               </mods:extension>
               <mods:originInfo>
                  <mods:dateIssued encoding="iso8601">2023</mods:dateIssued>
               </mods:originInfo>
               <mods:identifier type="citation">Gac Sanit. 2023;37(S1):37-37.</mods:identifier>
               <mods:identifier type="uri">http://hdl.handle.net/20.500.12105/19461</mods:identifier>
               <mods:abstract>Antecedentes/Objetivos: La presencia y distribución de vectores (artrópodos capaces de transmitir enfermedades) ha experimentado numerosos cambios entre el siglo XX y principios del XXI, lo que plantea nuevos retos en la gestión del riesgo para la salud. La complejidad del ciclo de las enfermedades transmitidas por vectores (ETV) hace necesario que se realice un abordaje desde un punto de vista “Una salud”. Es necesario conocer los factores determinantes del riesgo de ETV para establecer, priorizar y adaptar los Sistemas de Vigilancia en Salud Pública. El objetivo es hacer una breve revisión narrativa de la evolución de estas enfermedades y su vigilancia. Métodos: Revisión narrativa de la evolución de la epidemiología y de la vigilancia de Enfermedades de Declaración Obligatoria transmitidas por vectores en el siglo XX y XXI. Resultados: Durante el siglo XX y principios del XXI se vigilaban en España paludismo y fiebre amarilla -enfermedades que estuvieron presentes en nuestro país- y solo de forma regional otras ETV. Desde la erradicación de paludismo (1964) hasta finales del siglo XX, las ETV parecen estar en declive. En 2004 se detecta por primera vez Aedes&#xd;
albopictus en España (actualmente presente en múltiples regiones), en 2009 se inicia un brote extenso de leishmaniasis y en 2010 se notifica el primer caso de fiebre del Nilo. En 2013 se actualizan los protocolos de las EDO, incluyendo nuevas enfermedades y se modifica el modo de vigilancia de otras, que pasan a ser de notificación universal. En 2016 se aprueba la vigilancia de enfermedad por virus Zika y el nuevo protocolo de vigilancia de fiebre hemorrágica de Crimea-Congo, en respuesta a sendas alertas. En 2017 se identifica la reintroducción puntual de Aedes aegypti en Canarias, con posteriores detecciones en otras islas en 2022 y 2023. En 2018 se identifica Aedes japonicus por primera vez y ocurre un brote de dengue autóctono (5 casos) y dos casos aislados (2018 y 2019). En 2020 se produce un aumento sin precedentes en la incidencia de fiebre del Nilo en Andalucía y Extremadura y en 2022 se notifican los primeros casos humanos en Tarragona. En 2023 se comunican dos casos autóctonos (uno confirmado) de dengue de 2022, en turistas, relacionados con Ibiza. Conclusiones/Recomendaciones: La evolución de la distribución de vectores y las ETV en las últimas décadas, probablemente debida a múltiples factores, vaticina la necesidad de disponer de sistemas robustos, ágiles, interoperables y flexibles para adaptarse a un mundo global y cambiante, organizados desde un enfoque “Una Salud” y dentro de un Plan que coordine la estructura y las actuaciones en Salud Pública.</mods:abstract>
               <mods:language>
                  <mods:languageTerm authority="rfc3066">spa</mods:languageTerm>
               </mods:language>
               <mods:accessCondition type="useAndReproduction"/>
               <mods:subject>
                  <mods:topic>Gestión del riesgo para la salud</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:subject>
                  <mods:topic>Transmisión de enfermedades</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:subject>
                  <mods:topic>España</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:subject>
                  <mods:topic>Enfermedades Transmitidas por Vectores (ETV)</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:subject>
                  <mods:topic>One Health</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:subject>
                  <mods:topic>Sistemas de Vigilancia en Salud Pública</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:titleInfo>
                  <mods:title>Vectores y enfermedades transmitidas por vectores en España: del siglo XX al siglo XXI</mods:title>
               </mods:titleInfo>
               <mods:genre>conference proceedings</mods:genre>
            </mods:mods>
         </xmlData>
      </mdWrap>
   </dmdSec>
   <amdSec ID="TMD_20.500.12105_19461">
      <rightsMD ID="RIG_20.500.12105_19461">
         <mdWrap MIMETYPE="text/plain" MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="DSpaceDepositLicense">
            <binData>TElDRU5DSUEgREUgRElTVFJJQlVDScOTTiBOTyBFWENMVVNJVkEKCkFjZXB0YW5kbyBlc3RhIGxpY2VuY2lhLCBVc3RlZCAoZWwgYXV0b3IvZXMgbyBlbCBwcm9waWV0YXJpby9zIGRlIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZSAKYXV0b3IpIGNvbmNlZGUgYSBSRVBJU0FMVUQgZWwgZGVyZWNobyBubyBleGNsdXNpdm8gZGUgcmVwcm9kdWNpciwgY29udmVydGlyLCB5L28gCmRpc3RyaWJ1aXIgc3UgZG9jdW1lbnRvIChpbmNsdXllbmRvIHN1IHJlc3VtZW4pIGEgbml2ZWwgbXVuZGlhbCBlbiBmb3JtYXRvIGRpZ2l0YWwsIAppbmNsdXllbmRvLCBhdWRpbyB5IHbDrWRlbywgYSB0cmF2w6lzIGRlIHN1IHJlcG9zaXRvcmlvIGluc3RpdHVjaW9uYWwuCgpVc3RlZCBhY2VwdGEgcXVlIFJFUElTQUxVRCBwdWVkZSwgc2luIGFsdGVyYXIgc3UgY29udGVuaWRvLCBjb252ZXJ0aXIgc3UgZG9jdW1lbnRvIAphIGN1YWxxdWllciBvdHJvIGZvcm1hdG8gZGlnaXRhbCBkZSBkYXRvcywgYXVkaW8geSB2aWRlbywgY29uIGVsIHByb3DDs3NpdG8gZGUgcXVlIApwdWVkYSBzZXIgYWxvamFkbyBlbiBlbCByZXBvc2l0b3Jpby4gCgpVc3RlZCBlc3TDoSBkZSBhY3VlcmRvIGNvbiBxdWUgUkVQSVNBTFVEIHB1ZWRhIGNvbnNlcnZhciBtw6FzIGRlIHVuYSBjb3BpYSBkZSBlc3RlIApkb2N1bWVudG8gcGFyYSBhc2VndXJhciBzdSBzZWd1cmlkYWQsIHByZXNlcnZhY2nDs24geSBhY2Nlc28uCgpVc3RlZCBkZWNsYXJhIHF1ZSBlbCBkb2N1bWVudG8gZXMgdW4gdHJhYmFqbyBvcmlnaW5hbCwgeSBxdWUgdGllbmUgZWwgZGVyZWNobyBkZSAKb3RvcmdhciBsb3MgZGVyZWNob3MgY29udGVuaWRvcyBlbiBlc3RhIGxpY2VuY2lhLiBUYW1iacOpbiBkZWNsYXJhIHF1ZSBzdSBwZXRpY2nDs24gCm5vIGluZnJpbmdlIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZSBhdXRvciBkZSBuYWRpZS4gCgpTaSBlbCBkb2N1bWVudG8gY29udGllbmUgbWF0ZXJpYWxlcyBwYXJhIGxvcyBxdWUgbm8gc2UgdGllbmVuIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZSBhdXRvciwgClVzdGVkIGRlY2xhcmEgcXVlIGhhIG9idGVuaWRvIGVsIHBlcm1pc28gc2luIHJlc3RyaWNjacOzbiBkZWwgcHJvcGlldGFyaW8gZGUgbG9zIApkZXJlY2hvcyB5IHF1ZSBlbiBkaWNobyBtYXRlcmlhbCwgZXN0w6EgY2xhcmFtZW50ZSBpZGVudGlmaWNhZGEgeSByZWNvbm9jaWRhIHN1IAphdXRvcsOtYSBkZW50cm8gZWwgdGV4dG8gbyBkZWwgY29udGVuaWRvIGRlIGRpY2hvIGRvY3VtZW50by4gCgpTaSBlbCBlbnbDrW8gc2UgYmFzYSBlbiB1biB0cmFiYWpvIHF1ZSBoYSBzaWRvIHBhdHJvY2luYWRvIG8gYXBveWFkbyBwb3IgdW5hIGFnZW5jaWEgCnUgb3JnYW5pemFjacOzbiBkaXN0aW50YSBhIFJFUElTQUxVRCwgdXN0ZWQgYWNlcHRhIHF1ZSBoYSBjdW1wbGlkbyBjb24gZWwgZGVyZWNobyBkZSAKcmV2aXNpw7NuIHkgb3RyYXMgb2JsaWdhY2lvbmVzIHJlcXVlcmlkYXMgcG9yIGNvbnRyYXRvIG8gYWN1ZXJkby4gCgpSRVBJU0FMVUQgaWRlbnRpZmljYXLDoSBjbGFyYW1lbnRlIHN1KHMpIG5vbWJyZShzKSBjb21vIGF1dG9yKHMpIG8gcHJvcGlldGFyaW8ocykgCmRlbCBkb2N1bWVudG8sIHkgbm8gaGFyw6EgbmluZ3VuYSBhbHRlcmFjacOzbiwgZXhjZXB0byBzZWfDum4gbG8gcGVybWl0aWRvIHBvciBlc3RhIApsaWNlbmNpYS4gCg==</binData>
         </mdWrap>
      </rightsMD>
   </amdSec>
   <amdSec ID="FO_20.500.12105_19461_1">
      <techMD ID="TECH_O_20.500.12105_19461_1">
         <mdWrap MDTYPE="PREMIS">
            <xmlData xmlns:premis="http://www.loc.gov/standards/premis" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/standards/premis http://www.loc.gov/standards/premis/PREMIS-v1-0.xsd">
               <premis:premis>
                  <premis:object>
                     <premis:objectIdentifier>
                        <premis:objectIdentifierType>URL</premis:objectIdentifierType>
                        <premis:objectIdentifierValue>https://repisalud.isciii.es/bitstreams/cb4071ee-4f7c-4d34-bde9-717abd9bc535/download</premis:objectIdentifierValue>
                     </premis:objectIdentifier>
                     <premis:objectCategory>File</premis:objectCategory>
                     <premis:objectCharacteristics>
                        <premis:fixity>
                           <premis:messageDigestAlgorithm>MD5</premis:messageDigestAlgorithm>
                           <premis:messageDigest>cb9be45ec9c5564a54323072db4ce259</premis:messageDigest>
                        </premis:fixity>
                        <premis:size>144785</premis:size>
                        <premis:format>
                           <premis:formatDesignation>
                              <premis:formatName>application/pdf</premis:formatName>
                           </premis:formatDesignation>
                        </premis:format>
                     </premis:objectCharacteristics>
                     <premis:originalName>VectoresEnfermedadesTransmitidasEspana_2023.pdf</premis:originalName>
                  </premis:object>
               </premis:premis>
            </xmlData>
         </mdWrap>
      </techMD>
   </amdSec>
   <amdSec ID="FT_20.500.12105_19461_4">
      <techMD ID="TECH_T_20.500.12105_19461_4">
         <mdWrap MDTYPE="PREMIS">
            <xmlData xmlns:premis="http://www.loc.gov/standards/premis" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/standards/premis http://www.loc.gov/standards/premis/PREMIS-v1-0.xsd">
               <premis:premis>
                  <premis:object>
                     <premis:objectIdentifier>
                        <premis:objectIdentifierType>URL</premis:objectIdentifierType>
                        <premis:objectIdentifierValue>https://repisalud.isciii.es/bitstreams/feac016c-f120-4eb2-914e-6444a5cf8052/download</premis:objectIdentifierValue>
                     </premis:objectIdentifier>
                     <premis:objectCategory>File</premis:objectCategory>
                     <premis:objectCharacteristics>
                        <premis:fixity>
                           <premis:messageDigestAlgorithm>MD5</premis:messageDigestAlgorithm>
                           <premis:messageDigest>c037a6f37826808cddc3a9ba22786c02</premis:messageDigest>
                        </premis:fixity>
                        <premis:size>7254</premis:size>
                        <premis:format>
                           <premis:formatDesignation>
                              <premis:formatName>text/plain</premis:formatName>
                           </premis:formatDesignation>
                        </premis:format>
                     </premis:objectCharacteristics>
                     <premis:originalName>VectoresEnfermedadesTransmitidasEspana_2023.pdf.txt</premis:originalName>
                  </premis:object>
               </premis:premis>
            </xmlData>
         </mdWrap>
      </techMD>
   </amdSec>
   <fileSec>
      <fileGrp USE="ORIGINAL">
         <file ID="BITSTREAM_ORIGINAL_20.500.12105_19461_1" MIMETYPE="application/pdf" SEQ="1" SIZE="144785" CHECKSUM="cb9be45ec9c5564a54323072db4ce259" CHECKSUMTYPE="MD5" ADMID="FO_20.500.12105_19461_1" GROUPID="GROUP_BITSTREAM_20.500.12105_19461_1">
            <FLocat LOCTYPE="URL" xlink:type="simple" xlink:href="https://repisalud.isciii.es/bitstreams/cb4071ee-4f7c-4d34-bde9-717abd9bc535/download"/>
         </file>
      </fileGrp>
      <fileGrp USE="TEXT">
         <file ID="BITSTREAM_TEXT_20.500.12105_19461_4" MIMETYPE="text/plain" SEQ="4" SIZE="7254" CHECKSUM="c037a6f37826808cddc3a9ba22786c02" CHECKSUMTYPE="MD5" ADMID="FT_20.500.12105_19461_4" GROUPID="GROUP_BITSTREAM_20.500.12105_19461_4">
            <FLocat LOCTYPE="URL" xlink:type="simple" xlink:href="https://repisalud.isciii.es/bitstreams/feac016c-f120-4eb2-914e-6444a5cf8052/download"/>
         </file>
      </fileGrp>
   </fileSec>
   <structMap LABEL="DSpace Object" TYPE="LOGICAL">
      <div TYPE="DSpace Object Contents" ADMID="DMD_20.500.12105_19461">
         <div TYPE="DSpace BITSTREAM">
            <fptr FILEID="BITSTREAM_ORIGINAL_20.500.12105_19461_1"/>
         </div>
      </div>
   </structMap>
</mets></metadata></record></GetRecord></OAI-PMH>